Áp lực COVID-19 tiếp tục đè nặng lên khu vực Mỹ Latinh và Caribe

Áp lực COVID-19 tiếp tục đè nặng lên khu vực Mỹ Latinh và Caribe

  Vượt mốc 3 triệu ca, Mỹ Latinh và Caribe đã chính thức vượt Mỹ và châu Âu để trở thành khu vực có số người nhiễm bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 cao nhất thế giới. Diễn biến nghiêm trọng của đại dịch này tiếp tục làm trầm trọng thêm các vấn đề của khu vực như bất bình đẳng, kinh tế yếu kém, sự bất ổn chính trị...

* Khu vực có số ca nhiễm COVID-19 cao nhất thế giới
      Cách đây 2 tháng số ca COVID-19 ở Mỹ chiếm 75% tổng số ca ở châu lục này song chỉ riêng tuần trước Mỹ Latinh và Caribe đã ghi nhận thêm khoảng 50% số ca nhiễm mới với khoảng 735.000 trường hợp.
     Brazil là quốc gia bị ảnh hưởng nặng nhất tại khu vực Mỹ Latinh và Caribe với hơn 1,7 triệu người mắc COVID-19, trong đó có hơn 68.000 người tử vong, tiếp đến là Peru với 312.000 ca mắc, trong đó có hơn 11.100 ca tử vong, Chile với hơn 3003.000 ca nhiễm và 6.500 ca tử vong, Mexico với hơn 275.000 người nhiễm bệnh và hơn 32.700 người tử vong.
      Mặc dù Mỹ Latinh và Caribe vẫn đang phải đối phó với làn sóng thứ nhất của dịch COVID-19 song tỷ lệ lây nhiễm vẫn tăng cao và đáng chú ý nhất là sự dịch chuyển của các ổ bệnh từ các vùng đô thị lớn với hệ thống y tế mạnh hơn tới các vùng xa xôi với điều kiện y tế để đối phó với dịch bệnh hạn chế hơn khiến cho tỷ lệ tử vong có thể gia tăng.
     Trong khi đó, chuyên gia dịch tễ học thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Daniel Lopez Acuna cho rằng tình hình dịch COVID-19 ở khu vực Mỹ Latinh và Caribe sẽ phức tạp hơn rất nhiều khi dịch bệnh kéo dài và các nước khu vực cần phải tập trung nỗ lực để ngăn chặn đà lây lan mạnh của dịch bệnh.
     Có thể thấy, dù bị COVID-19 “tấn công” muộn hơn so với các khu vực khác, các nước Mỹ Latinh và Caribe được cho có thời gian chuẩn bị phương án đối phó, song dường như không phải tất cả đều đánh giá đúng mức độ nghiêm trọng của đại dịch này và các biện pháp được đưa ra là không đủ để ngăn chặn. Trong bối cảnh phần lớn dân số Mỹ Latinh thuộc tầng lớp người nghèo, số người tham gia các hoạt động kinh tế không chính thức chiếm tới 50%, nên việc áp dụng biện pháp cách ly xã hội bắt buộc trong thời gian kéo dài đã không thể đem lại kết quả như mong đợi do nhiều người vẫn phải ra đường tìm kế sinh nhai.
    COVID-19 lây lan mạnh ở khu vực Mỹ Latinh và Caribe không chỉ là do sự thiếu kỷ luật công dân, mà còn là bởi những gánh nặng của các hoạt động kinh tế phi chính thức và tình trạng thiếu vắng các biện pháp bảo trợ xã hội, khiến cho một bộ phận người dân phải đứng trước hai lựa chọn: Ở nhà bảo vệ sức khỏe hoặc ra đường kiếm tiền để lo cho cuộc sống mưu sinh.
     Theo các chuyên gia, việc chính phủ nhiều nước thiếu các hành động quyết liệt là yếu tố then chốt dẫn tới gia tăng số ca nhiễm bệnh. Phần lớn các nước không dự báo được đầy đủ, trong khi một số khác chưa triển khai một cách nghiêm túc các biện pháp giãn cách xã hội, thậm chí có chính phủ còn tỏ ra khá “thờ ơ” trước tình hình dịch bệnh. Cùng với đó, tình trạng thiếu hụt về đầu tư hạ tầng y tế, cũng như sự yếu kém trong cơ chế giám sát dịch bệnh cũng khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn khi số ca nhiễm tăng mạnh từng ngày gây quá tải hệ thống y tế.
     Đại dịch COVID-19 cũng bộc lộ những thiếu sót trong hợp tác giữa các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe và phơi bày những điểm yếu về cơ chế hội nhập tại khu vực này. Giới phân tích cho rằng, đáng ra các nước khu vực cần phối hợp chặt chẽ hơn trong việc đóng cửa biên giới và trong triển khai hợp tác về y tế nhằm chống dịch COVID-19. Brazil, Argentina và Mexico có thể hợp tác sản xuất máy thở hay các nước trong khu vực đáng ra nên thành lập quỹ chung và cùng nhau đàm phán với phần còn lại của thế giới để mua vật tư y tế.
    Rõ ràng, các nước Mỹ Latinh và Caribe đã mất quá nhiều thời gian mà không thiết lập được các biện pháp chung đối phó với COVID-19 do thiếu vắng một cơ chế hợp tác thích hợp tại khu vực. Chính phủ các nước ưu tiên các giải pháp đối phó với đại dịch COVID-19 mang tính quốc gia thay vì tăng cường hợp tác khu vực.
     Các chuyên gia y tế đang lo ngại trước diễn biến nghiêm trọng của dịch COVID-19 ở Mỹ Latinh và Caribe, đặc biệt  trong bối cảnh nhiều nước bắt đầu nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội, bất chấp sự gia tăng mạnh số ca nhiễm mới. Việc vội vàng mở cửa để hồi phục kinh tế có thể sẽ khiến cho nhiều nước phải trả giá đắt nếu làn sóng COVID-19 thứ hai xuất hiện.

* Làm trầm trọng thêm các vấn đề của khu vực    
Trước việc Mỹ Latinh và Caribe trở thành khu vực có số ca nhiễm COVID-19 cao nhất thế giới, giới phân tích lo ngại điều này sẽ làm trầm trọng thêm các vấn đề của khu vực Mỹ Latinh như bất bình đẳng, kinh tế yếu kém và sự bất ổn chính trị.
     Theo giới phân tích khu vực, khủng hoảng COVID-19 khiến ranh giới phân chia tầng lớp trung lưu khỏi nghèo đói và nghèo cùng cực trong khu vực đã trở nên mỏng manh hơn, với kịch bản thêm 20 triệu người sẽ rơi vào tình trạng nghèo cùng cực. Việc làm phi chính thức, bất bình đẳng thu nhập, cơ hội việc làm thấp, hạn chế tiếp cận với y tế và giáo dục là những vấn đề mà Mỹ Latinh đã phải đối mặt và dịch COVID-19 càng làm bộc lộ rõ nét các tồn tại trên.
     Trong bối cảnh khủng hoảng COVID-19 hiện nay, với ba tháng không có thu nhập cùng gánh nặng chi phí giáo dục, thực phẩm, y tế và nhà ở, tầng lớp trung lưu mới ở khu vực sẽ không thể tồn tại. Tình trạng thất nghiệp và tỉ lệ nghèo đói tăng cao sẽ dẫn tới một cuộc khủng hoảng xã hội và chính trị. Theo thống kê của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) ngày 1/7, đại dịch COVID-19 tới nay đã khiến 41 triệu người thất nghiệp tại Mỹ Latinh và Caribe. Ngày 2/7, Ủy ban Kinh tế Mỹ Latinh và Caribe (CEPAL) của Liên hợp quốc dự báo sẽ có khoảng 2,7 triệu doanh nghiệp tại Mỹ Latinh phải đóng cửa trong nửa cuối năm 2020 này do tác động của đại dịch COVID-19, kéo theo đó là khoảng 8,5 triệu người cũng sẽ bị mất việc làm.
Áp lực rõ ràng cũng đang đè nặng khi cuộc khủng hoảng do COVID-19 đã tác động sâu sắc đến nền kinh tế khu vực, vốn đã tăng trưởng chậm lại trong những năm gần đây. Mới đây, CEPAL dự báo GDP của Mỹ Latinh-Caribe sẽ tăng trưởng âm 8% trong năm nay. Theo CEPAL, các hoạt động thương mại bán buôn và bán lẻ, khách sạn, nhà hàng, bất động sản, kinh doanh và cho thuê và sản xuất nằm trong số các lĩnh vực kinh tế bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi khủng hoảng dịch bệnh. Dự báo lĩnh vực thương mại sẽ mất 1,4 triệu công ty và 4 triệu việc làm.
Ngành hàng không khu vực Mỹ Latinh cũng chật vật trong khủng hoảng do các tác động của đại dịch COVID-19. Tất cả các hãng hàng không ở Mỹ Latinh hiện đang đối mặt với nguy cơ phá sản. Ngoài các hãng lớn như LATAM Airlines, Avianca Holdings và Aeromexico đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản ở Mỹ, hãng Gol Airlines của Brazil cũng đang tìm cách tái cấu trúc tài chính. Azul Airlines đã thuê các cố vấn để lên kế hoạch tái cấu trúc, trong khi Copa Holdings của Panama đã ngừng khai thác các đường bay kể từ cuối tháng 3. Bên cạnh hàng không, du lịch cũng phải hứng chịu tác động nặng nề với ít nhất 290.000 công ty giải thể và 1 triệu người thất nghiệp. Trong báo cáo nghiên cứu công bố ngày 1/7, Ngân hàng Phát triển liên Mỹ đưa ra 3 mức dự báo sụt giảm khác nhau cho lĩnh vực du lịch tại khu vực Mỹ Latinh trong năm nay, lần lượt là 43,8%; 56,3% và 68,8% so với năm 2019. Theo ngân hàng này, những nước mà du lịch là ngành đóng góp chủ yếu vào GDP như Aruba, Atigua, Barbuda, Bahamas và Mexico sẽ chịu tác động lớn nhất và thiệt hại kinh tế nhiều nhất.
Ngoài ra, những lĩnh vực khác cũng phải chịu tác động đáng kể gồm khai thác, dịch vụ kinh doanh, công nghiệp hóa chất, điện tử, khí đốt và nước, trong đó có thể các ngành này cũng có khả năng mất tới 47,6% lao động.
Còn trong báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2020 mới nhất, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng của khu vực Mỹ Latinh và Caribe xuống mức âm 9,4% trong năm nay. Trong báo cáo của IMF, cả 3 nền kinh tế lớn nhất khu vực đều sẽ sụt giảm sâu hơn mức trung bình của thế giới. Cụ thể, Brazil được dự báo sụt giảm 9,1% trong năm nay. Nằm trong số những thị trường mới nồi chính của thế giới, nền kinh tế Argentina sụt giảm 9,9% trong khi nền kinh tế Mexico cũng sẽ sụt giảm 10,5% năm nay. Xét về khu vực, Mỹ Latinh và Caribe chỉ đứng sau khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) về mức độ sụt giảm kinh tế do tác động từ đại dịch COVID-19.
Sự sụt giảm kinh tế này sẽ dẫn đến cuộc khủng hoảng xã hội tồi tệ nhất trong khu vực trong nhiều thập kỷ với hàng triệu người nghèo và thất nghiệp mới, cũng như “khoét sâu” sự bất bình đẳng xã hội, đặc biệt đối với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Đây sẽ là thách thức nặng nề đối với khu vực Mỹ Latinh và Caribe./.

Thanh Lâm (tổng hợp)

[Nguồn: TTXVN]























Lưu ra file

Các tin khác